تحلیل درس ستایش ادبیات فارسی هشتم با استفاده از چرو 8

قالب شعر مثنوی است

بیت 1 - خداوند به انسان توانایی سخن گفتن داد تا با زبانش بادیگران ارتباط برقرار کند

بیت 1 تا 4 سوره ی الرّحمان اشاره دارد

الرّحمان علّم القرآن خلق الانسان علّمه البیان / بیت سه جمله است

بیت 2 - به ترتیب صفات خداوند را بیان کرده است

رحمان، معین، کریم :بخشنده ، بزرگوار ، جوانمرد،غفور، توّاب: بسیار توبه پذیرنده

بیت 3 – پرستار : در اینجا به معنی به جا آورنده و انجام دهنده است / پرستار :پرستنده ، مطیع

همه ی موجودات عالم فرمان خداوند را به جا می آورند

بیت 4 - اقبال و خوشبختی / تشبیه خوشبختی به تاج پادشاهی

مرا عات نظیر در کلمات : تاج ، سر / تخت ، تاج

اراده ی خداوند است که یکی را خوشبخت می کند و دیگری را از اوج قدرت و توانایی به زیر می کشد. اشاره به آیه ی 25 سوره ی آل عمران : تؤتی الملک من تشاء و تنزع الملک من تشاء ( پادشاهی را به هر که خواهی می بخشی و پادشاهی را از هر که خواهی می گیری)

در مصرا ع اوّل یکی مضاف الیه است ( بر سر یکی )  و در مصراع دوم مفعول

بیت 5 - اشاره به داستان حضرت ابراهیم و نجات او از  آتش نمرود ( آیه 68 سوره انبیا )

اشاره به داستان حضرت موسی و گذشتن از آب نیل و داستان غرق شدن فرعونیان که مستقیماٌ وارد جهنّم شدند

بر آتش بردن کنایه از به جهنم رساندن است

آب و آتش تضاد است

بیت 6 - بزرگی زسر نهادن کنایه از فروتنی و تواضع کردن است

تکرار زیبا در کلمه بزرگ و در معانی مختلف

بزرگان به درگاه بزرگی و جلال خداوند غرور و تکبّر را از سر بیرون کرده اند و در برابرش سر تعظیم را فرود آورده اند

بر در گاه لطف و .....

در نثر قدیم گاهی متمم در بین دو حرف اضافه قرار می گرفت که حرف اضافه ی دوم معنی به جمله می افزاید / به دریا در منافع بی شمار است : در دریا ......

بیت 7 – متّفق : هم صدا /کنه : ذات وجودی، اصل و حقیقت

همه ی دنیا و موجودات آن بر خداوندی خداوند معترف  و هم صدا و هم عقیده هستند کسی نیست که بتواند ماهیت ذات خداوندی را دریابد / فرو ماندن : کنایه از ناتوان شدن

بیت 8 – جلال : شکوه و بزرگی/ صفات جلالیه خداوند که بر قدر ت و توانایی و قهر وغضب خداوند تکیه دارد

جمال : زیبایی، صفات جمالیه خداوند که بر لطف و مهربانی خداوند تکیه دارد

انسان قادر نیست صفا ت جمال و جلال خداوند را  درک کند و به شناخت واقعی خداوند دست یابد

بیت 9 – آیینه ی دل : تشبیه دل به آینه (اضافه تشبیهی)

اگر به دلت خوب بنگری به تدریج درونت را صفا خواهی داد و خداوند را در دلت خواهی یافت

بیت 10 - مُحال : ناممکن / مَحال : جمع محل ، مکان ها / مِحال : حیله ها و فریب ها

سعدی ، اگر می خواهی راه خدا شناسی و عرفان  را بیاموزی غیر ممکن است که بجز پیروی از رفتار حضرت محمد(ص) این راه را طی کنی

 

غرض نقشی است کز ما باز ماند        که هستی را نمی بینم بقایی

مگر صاحبدلی روزی به رحمت        کند در کار درویشان دعایی

 

                                      نقدی کنید ، نظری بدهید

/ 8 نظر / 41 بازدید
همکار

سلام وعرض ادب به همکار ساعی وکوشا درمصرع تأمل درآیینه دل کنی دراینحا دل مشبه وایینه مشبه به است . اما اگرآیینه دل برعکس بشه مثلا دربیت زیر آیا میشه دل آیینه روهم اضافه تشبیهی در نظر گرفت؟ "مهربان وساده وبی کینه است مثل نوری در دل آیینه است" سپاس از راهنمایی تان[گل]

پریا

ممنون از نوشته های بسیار خوبتون

فاطی

[تلفن] نههههههه

فاطمه

اگه میشه که انشاءالله بشه نمونه سوال بزارید ولی بدون دانلودد دانلود نکنیم من شنبه امتحان دارم لطفا بذارید ادبیات[ناراحت] جوابمون بدین

سارا

عالي بود[تایید]

[قلب][قلب][قلب]

نامدار امینیان

سلام متاسفانه در شهرستان مریوان نمایندگی فروش محصولات چرو وجود ندارد در صورت امکان با یکی از کتابفروشی شهر قرار داد ببندید با تشکر نامدار امینیان دبیر ادبیات

ershjr